Ana sayfa Makaleler Benlik Kavramı Nedir?

Benlik Kavramı Nedir?

0
PAYLAŞ

Benlik kavramı nedir?

benlik kavramı nedir
benlik kavramı nedir

Benlik kavramını 3 konuda ele alacağız.

Bunlar Öz Güven , Öz Yeterlilik , Kontrol Odağı

Öz Güven : Kişinin kendine olan saygı yada düşüncesidir.

Öz Yeterlilik : Bir bireyin gerekli durumlarda organize ve harekete geçme yeteneğine olan inancıdır.

Yani diğer bir deyişle bir bireyin özel bir durumu başarabilme yeteneğine olan inancıdır.

Öz yeterlilik öz güvenden daha belirli bir kavramdır . Öz yeterlilik psikolojik durumlardan motivasyona kadar bir çok konuda etkili olabilir. Görünürde tüm insanlar başarmak istedikleri hedefleri veya değiştirmek istediklerini belirleyebilirler . Ancak çoğu insan bu planları uygulamaya geçirmenin kolay olmadığını da bilir. Hedeflere , görevlere ve zorluklara yaklaşım şeklinde bireyin öz yeterliliği önemli bir rol oynar.

Öz yeterliliği ikiye ayırabiliriz.

Güçlü                         Zayıf

Haz almak                         Başaramamak

Atlatmak                            Uzak durmak

Kararlılık                            Kaybetmek

İlgi                                      Eksiklik

Güçlü öz yeterliliği olan insanlar

Zorlu problemleri yönetilmesi gereken görevler olarak görürler.

Katıldığı etkinliklerle yakından ilgilenirler.

Aksiliklerden ve hayal kırıklığından kolay kurtulurlar.

Problemlerden ve zor görevlerden haz alırlar.

Güçlü bir bağlılık duygusu vardır.

Zayıf Öz Yeterliliği olan insanlar

Zorluyacı görevlerden uzak dururlar.

Zor görevlerin kapasitelerine fazla olduğunu düşünürler.

Kişisel başarısızlıklara ve olumsuz sonuçlara odaklanırlar.

Kişisel yeteneklerine olan güveni hemen kaybederler.

 

4 farklı Öz Yeterlilik kaynağı vardır

Bireyin güçlü yada zayıf bir özelliğe sahip olduğunu bu kaynaklara bakarak anlarız.

1. Tecrübe Yöntemi

Bir görevi başarıyla tamamlamanın Öz Yeterlilik duygusunu arttırmasıdır.

2. Sosyal Modellendirme

Etrafımızda bize benzer insanların bir işi başarıyla yaptığını görünce  bizde kendi yeteneklerimize ve benzer bir işi yöneteceğimize ve başarabileceğimize inanırız.

3.Sosyal İkna

Geçmişte birinin , bir amacı başarmanıza yardımcı olması için sizi cesaretlendirmek için söylediği olumlu sözler , başkalarından sözlü güven almak bir bireyin kendi şüphelerini aşmasını ve elindeki işe odaklanmasını sağlar.

4. Psikolojik Cevaplar 

Toplum önünde konuşurken heyecanlanan bir insan düşünün. Bu gibi bir durumda birey zayıf bir öz yeterlilik hissi gösterebilir. Ancak stresi azaltmanın yolları ve zorlu bir durum ile karşılaşıldığında modu yükseltme öğrenilirse Öz Yeterlilik hissi arttırılabilir.

Unutmayın ki Öz Güveni düşük bir insan yüksek seviye de bir Öz Yeterliliğe yada tam tersine sahip olabilir. Bu durum biraz ilginç ve kafa karıştırıcı değil mi ?

Örneğin Mükemmeliyetçiler bu özelliğe sahiptirler. Öz Güvenleri düşükken muhtemelen Öz Yeterlilikleri yüksek seviyededirler. Bunun nedeni kendilerine oldukça olumsuz ve eleştirel bakmalarıdır. Buna rağmen bazı alanlarda kendilerini oldukça becerikli görürler. Mesela mükemmeliyetçi bir birey kendini sevilemez ve sıkıcı görebilir. Ancak bu birey kendini yetenekli bir mimar olarak ta görebilir.  Kesin açıklamaları olan görevler de yetenekli olabilirler ama ilişkiler gibi açık kuralları olmayan durumlarda cesaretlerini kaybedip kendilerini kararsız hissedebilirler.

Kontrol Odağı

Kişilerin hayatlarında ki olaylarda ne kadar kontrol sahibi olduklarına dair algılarıdır. Bu konu da iç ve dış olarak ikiye ayrılır.

İç Kontrol Odağı 

Kişinin olayları ve sonuçları etkileyebileceğine inanmasıdır. Sonuçları kendi özelliklerine dayandırırlar.

Dış Kontrol Odağı 

Herşey için etrafındaki kişileri suçlar . Olayları çevresel faktörlere ve sebeplere dayandırırlar.

Örneğin  yüksek derece de İç Kontrol Odağı olan bir birey testte istediği performansı gösteremezse yeteri kadar çalışmadığı için kendini suçlar . Eğer testte başarılı olursa sonucu kendi çalışma yeteneğine dayandırırlar. Yüksek derece de Dış Kontrol Odağı olan bir birey testte istediği sonucu alamazsa bunun nedeninin test soruları olduğunu söyler . Eğer testte iyi bir sonuç alırsa öğretmenin hoş görülü olduğunu yada şanslı olduğunu düşünürler. Başarılı olmalarının sebebi Dış faktörlerdir. İç Kontrol Odağı olan insanlar kaderlerinin Dış Faktörler tarafından kontrol edildiğini düşünmek yerine kaderlerini kontrol edebileceklerini hissederler . Bu yüzden  daha mutlu ve daha az depresiftirler.

Evet arkadaşlar bir makalemizin daha sonuna geldik, buraya kadar soluksuz okuduğunuz için teşekkürler 🙂 Başka bir makalede daha görüşmek üzere…